Wat wij doen voor gemeenten
Kinderparticipatie in actie: ontwerpen voor de school of buurt
Met de trajecten Buurtontwerpers en Schoolontwerpers verkennen kinderen met het burgerschapsspel wat ze belangrijk vinden voor hun ideale samenleving. Daarna vertalen we dit tijdens ontwerplessen naar ideeën voor hun eigen buurt of school. De ideeën zijn veelzeggend en belangrijk: van een spel om over racisme te leren tot het veiliger maken van het speelveldje, en van het recyclen van papieren tassen tot een groentekas op school waar kinderen en ouderen samen kunnen werken.
Vervolgens presenteren de kinderen hun ontwerpen aan de gemeente, ouders, jongerenwerk en anderen die zich inzetten voor de wijk. Dit levert een fantastische dag op, want álle kinderen – dus niet alleen de leerlingenraad – kunnen zo oefenen met burgerschap.
“Ik vind het leuk om aan de wereld te denken, want toen Terra Nova er niet was, keek niemand echt naar wat nodig is in de wereld, en nu wel”
– Leerling groep 7
“Je geeft hiermee eigenaarschap aan de kinderen zelf. Het levert zoveel nieuwe ideeën op van de kinderen. Ook als leerkracht, je ziet zoveel nieuwe talenten in de klas die je kan benoemen en gebruiken – echt een gewin voor je onderwijs en voor je groep”
– Leerkracht groep 7
Inspraakmakers: kinderen ontwerpen inspraakvormen
Wie kan je het beste vragen hoe kinderparticipatie beter kan? Kinderen zelf natuurlijk! Daarom ontwerpen bij Inspraakmakers kinderen hoe de jongste inwoners kunnen meedenken en meebepalen samen met de gemeente.
In deze serie workshops oefenen kinderen stap voor stap met het verkennen, verbeelden, presenteren en uitvoeren van hun ideeën. Door middel van ontwerpen maken we ruimte voor de stemmen van kinderen, ook voor degenen die we nog weinig horen.
Nominatie Kinderparticipatieaward 2026
“Het is ook wel leuk als het idee een beetje van jezelf is, anders is het alleen van de gemeente.”
– Leerling groep 8
“Waarom mogen wij niet stemmen voor onze eigen toekomst?”
– Leerling groep 8
Dialoogspel
Terra Nova Minimaatschappij
Hoe zou de ideale wereld eruitzien, als je alles zou mogen bepalen?
Met Terra Nova Minimaatschappij sta je aan het roer van een nieuwe samenleving. Jouw team bestuurt een eiland waar alles mogelijk is – maar ook alles wordt bevraagd. Lukt het jou om een wereld te bouwen waarin je élke inwoner wel zou willen zijn?
Met dit burgerschapsspel maak je de grote uitdagingen van de samenleving bespreekbaar. Een verhaallijn vol dilemma’s stelt je moreel kompas op de proef. Spelers verplaatsen zich in verschillende standpunten, stellen elkaar kritische vragen en zien hun waarden in een nieuw licht. Het houten spelmateriaal maakt complexe vraagstukken tastbaar en toegankelijk. Zo kan iedereen meedoen.
“Ik vond het leuk dat wíj dingen mogen beslissen. En het moet ook goed voor iedereen zijn, en dat is moeilijk. Normaal in de klas is het van: dit zijn de regels. Nu mogen wij nadenken over wat de regels mogen zijn”
– Leerling groep 8
“Dat is zo mooi, dat vrij nadenken. Je stuurt ze niet een kant op. Ze hebben eigen waarden en normen, daar moeten ze nu handen en voeten aan geven”
– Leerkracht groep 7/8
Trainingen met Terra Nova Minimaatschappij
Wil jij uitdagende onderwerpen bespreekbaar maken, maar dan op een speelse manier waardoor iedere leerling kan meepraten? Wil je concrete handvatten om deze gesprekken op een open en veilige manier te leiden? En leerlingen/studenten helpen van verschillende kanten te kijken naar thema’s als democratie, zorgen voor elkaar, ongelijkheid, nieuwkomers en duurzaamheid – op een open manier, die minder snel polariseert? Het burgerschapsspel ‘Terra Nova Minimaatschappij’ is met deze doelen ontwikkeld, samen met het onderwijs.
Op basis van de behoefte van het team denken we mee over een doelgerichte en haalbare manier om te starten met Terra Nova Mimimaatschappij. Sommige scholen kiezen voor een co-teachingtraject. Hierbij verzorgen wij de eerste lessen in jouw eigen klas, waarna jij de touwtjes geleidelijk meer in handen neemt en wij bij de laatste les slechts achtervang zijn. Zo blijf je dicht bij de praktijk.
Een andere optie is een teamtraining(straject). Daarmee ervaar je met collega’s eerst zelf het burgerschapsspel en bieden we je handvatten om hier uitdagende gesprekken mee te begeleiden in de klas. Je gaat oefenen met jouw rol hierin en er is veel ruimte voor vragen en uitwisseling van praktijksituaties. Daarnaast krijg je zicht op de vervolgstappen om een succes te maken van deze burgerschapsaanpak en hoe deze doelgericht in te bedden is in wat de school allemaal al doet op gebied van burgerschap.
Deze laatstgenoemde trainingen voor het onderwijs worden nu (deels) vergoed door Expertisepunt Burgerschap.
Aanpak burgerschap
De nieuwe wetgeving rondom burgerschap heeft scholen extra urgentie gegeven om aan hun burgerschapsaanpak te werken. We ondersteunen scholen bij het in kaart brengen van wat ze al doen aan burgerschap en daar samenhang in aanbrengen, helder krijgen wat in hun context relevant is en het op basis daarvan formuleren van een gedragen visie en bijbehorende doelen, de vertaling naar de praktijk en het evalueren daarvan. Ook helpen we scholen met het doelgericht inbedden van de methode Terra Nova Minimaatschappij binnen de bestaande visie.
Daarnaast geeft Lisa Hu interactieve lezingen en praatjes over hoe we kunnen zorgen dat iedereen mee kan praten, hoe je inclusiever kan ontwerpen en rondom thema’s als onderwijs, democratisch burgerschap en participatie.
